پناهندگی در قبرس به عنوان مسیری پرریسک و طولانی شناخته میشود که با نرخ پذیرش پایین، شرایط سخت کمپها و بلاتکلیفی طولانی همراه است. در مقابل، مهاجرت قانونی به قبرس شمالی از طریق خرید ملک یا تحصیل، گزینهای امن، سریع و پایدار با فرصتهای اقتصادی فراوان ارائه میدهد که آیندهای مطمئن برای افراد و خانوادهها ایجاد میکند.
اقامت در قبرس از طریق پناهندگی
پناهندگی یکی از روشهای مهاجرتی است که برای افرادی طراحی شده که در کشور مبدأ با خطر جدی persecution بر اساس نژاد، مذهب، ملیت، عضویت در گروه اجتماعی خاص یا عقاید سیاسی مواجه هستند. جمهوری قبرس به عنوان عضو اتحادیه اروپا، سیستم پناهندگی خود را بر پایه کنوانسیون ۱۹۵۱ ژنو و دستورالعملهای اتحادیه اروپا اداره میکند. این کشور به دلیل موقعیت جغرافیایی نزدیک به مناطق بحرانزده، در سالهای اخیر با حجم بالایی از درخواستها روبرو بوده است. آمار سال ۲۰۲۴ نشان میدهد حدود ۸۶۶۴ درخواست ثبت شده که نسبت به سال ۲۰۲۳ کاهش یافته، اما همچنان بیش از ۲۰۵۰۰ مورد در انتظار تصمیمگیری است. نرخ پذیرش کلی پایین و حدود ۲۳ تا ۳۰ درصد است که بسیاری را در بلاتکلیفی قرار میدهد. دسترسی به حقوق اساسی مانند کار و مسکن محدود است و مشکلات اجتماعی ایجاد میکند. در قبرس شمالی سیستم پناهندگی رسمی وجود ندارد و متقاضیان باید به جنوب عبور کنند که ریسک دارد. بنابراین پناهندگی پرریسک و با موفقیت پایین است.
بررسی قوانین پناهندگی در قبرس
قوانین پناهندگی در جمهوری قبرس بر اساس قانون ملی و تعهدات اتحادیه اروپا تنظیم شده و متقاضیان باید ترس موجه از persecution را اثبات کنند تا وضعیت پناهندگی یا حفاظت فرعی دریافت کنند. سرویس پناهندگی وزارت کشور مسئولیت بررسی دارد و اصل non-refoulement رعایت میشود. در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ تغییرات مهمی مانند تعلیق بررسی درخواستهای سوری از آوریل ۲۰۲۴ اعمال شده که همچنان ادامه دارد. دسترسی به کار پس از ۹ ماه مجاز است و گزارشهای pushback قایقها به لبنان وجود دارد که توسط دادگاه حقوق بشر اروپا محکوم شده. نرخ پذیرش پایین و backlog بیش از ۲۰۵۰۰ مورد است. در ۲۰۲۴ بیش از ۱۰۹۴۱ نفر بازگشتهاند که نرخ بالایی است. قبرس شمالی سیستم پناهندگی ندارد و تنها جنوب درخواستها را بررسی میکند. این قوانین سختگیرانه باعث کاهش درخواستها در ۲۰۲۵ شده اما فشار بر سیستم باقی است. سیاستهای جدید مانند تشویق بازگشت داوطلبانه سوریها با کمک مالی اعمال شده است. این تغییرات پناهندگی را پیچیدهتر کرده و بسیاری را به مسیرهای قانونی سوق میدهد.
مراحل پناهندگی در قبرس
فرآیند پناهندگی با ورود به خاک جمهوری قبرس آغاز میشود و متقاضیان باید درخواست را در پلیس مهاجرت یا مراکز ورودی ثبت کنند. ورود غیرقانونی منجر به انتقال به مرکز پورنارا میشود که شرایط آن شلوغ گزارش شده است. مراحل شامل ثبت درخواست با انگشتنگاری و مصاحبه اولیه، بررسی اولیه برای موارد بیاساس، مصاحبه اصلی با مترجم و امکان وکیل (کمک حقوقی محدود)، تصمیمگیری که باید ظرف ۶ ماه باشد اما اغلب سالها طول میکشد، و تجدیدنظر در دادگاه IPAC است. در صورت پذیرش، حقوق کار و آموزش فراهم میشود اما ادغام ضعیف است. در ۲۰۲۵ تعلیق برای سوریها ادامه دارد و دسترسی به کار ۹ ماه تأخیر دارد. بسیاری از شمال وارد شده و به جنوب عبور میکنند که پرخطر است. فرآیند طولانی و پیچیده باعث بلاتکلیفی میشود. کارشناسان توصیه میکنند از مسیرهای قانونی استفاده شود تا از این مراحل اجتناب گردد.
مراحل مهاجرت به قبرس از طریق پناهندگی
مهاجرت پناهندگی اغلب با ورود غیرقانونی از ترکیه به قبرس شمالی و عبور به جنوب آغاز میشود. پس از ثبت در پورنارا، متقاضیان در کمپ یا جامعه منتظر تصمیم میمانند که ممکن است سالها طول بکشد. چالشها شامل محدودیت کار، کمک اجتماعی ناکافی و خطر رد درخواست است. در ۲۰۲۴ حدود ۸۶۶۴ درخواست ثبت شد اما بسیاری معلق ماندند. آمار ۲۰۲۵ نشاندهنده کاهش درخواستها اما افزایش بازگشتهاست.
جدول مقایسه آمار پناهندگی:
| سال | تعداد درخواستها | نرخ حفاظت (%) | موارد معلق |
|---|---|---|---|
| ۲۰۲۳ | حدود ۱۱۶۱۷ | حدود ۲۵ | بیش از ۲۶۵۰۰ |
| ۲۰۲۴ | حدود ۸۶۶۴ | حدود ۲۳ | بیش از ۲۰۵۰۰ |
| ۲۰۲۵ (تا نوامبر) | کاهش نسبی | پایین | همچنان بالا |
این مسیر پرچالش است و بسیاری پشیمان میشوند. در مقابل مسیرهای قانونی سریعتر و مطمئنتر هستند.
معایب پناهندگی به قبرس
پناهندگی در قبرس معایب زیادی دارد که آن را نامناسب میکند. فرآیند طولانی اغلب بیش از ۵ سال طول میکشد و بلاتکلیفی ایجاد میکند. شرایط کمپ پورنارا شلوغ، با مشکلات بهداشتی و کمبود مسکن است که منجر به بیخانمانی میشود. نرخ پذیرش کمتر از ۳۰ درصد است و بسیاری اخراج میشوند. محدودیت کار تا ۹ ماه، پوشش بهداشتی ناکافی و گزارشهای خشونت وجود دارد. ریسک pushback و بازداشت به ویژه برای ورود دریایی یا از شمال بالاست. برنامههای ادغام ضعیف و سختی شهروندی پس از سالها از دیگر مشکلات است. در ۲۰۲۵ تعلیق برای سوریها و سیاستهای سختگیرانه وضعیت را بدتر کرده است. این معایب باعث پشیمانی بسیاری شده و بازگشت داوطلبانه افزایش یافته است. کارشناسان پناهندگی را آخرین گزینه میدانند.
وضعیت زندگی پناهجویان در قبرس
زندگی پناهجویان در قبرس اغلب دشوار است و در کمپ پورنارا شرایط شلوغ، مشکلات بهداشتی و محدودیت خروج گزارش شده است. در جامعه بسیاری با کمک اجتماعی کم و نیاز به آدرس ثابت مواجه هستند که بیخانمانی رایج میکند. دسترسی به آموزش برای کودکان وجود دارد اما بزرگسالان محدود به کارهای کمدرآمد مانند کشاورزی هستند. گزارشهای UNHCR و Cyprus Refugee Council از شرایط زیر استاندارد، افسردگی و خشونت خبر میدهند. در ۲۰۲۴-۲۰۲۵ افزایش حملات علیه مهاجران و سیاستهای سختگیرانه وضعیت را وخیمتر کرده است. تعلیق بررسی سوریها و محدودیتهای جدید کمکها را کاهش داده است. بسیاری در بلاتکلیفی روانی و اقتصادی هستند. این شرایط ادغام را سخت کرده و کیفیت زندگی پایین است. در مقابل زندگی در قبرس شمالی با امنیت و رفاه بالاتر است.
بهترین راه مهاجرت به قبرس
بهترین راه مهاجرت به قبرس مسیرهای قانونی به ویژه به قبرس شمالی است که فرصتهای اقتصادی فراوان دارد. مسیرهای اصلی عبارتند از:
- خرید ملک یا سرمایهگذاری که اقامت سریع میدهد و قبرس شمالی بهترین منطقه برای املاک و کسبوکار با قوانین مالیاتی مناسب و رشد اقتصادی است.
- تحصیل در دانشگاههای معتبر مانند دانشگاه مدیترانه شرقی (EMU) و دانشگاه خاور نزدیک (NEU) با امکانات جهانی.
- کار و کسبوکار با هزینههای پایین و امنیت بالا.
قبرس شمالی ترکیبی از فرهنگ اروپایی و خاورمیانهای دارد و مردم مهماننواز با زندگی مقرونبهصرفه هستند. گروههایی مانند قبرس گروپ خدمات کامل از خرید تا امور اقامتی ارائه میدهند. این مسیرها پایدار و بدون ریسک پناهندگی هستند.
نتیجهگیری
در نهایت پناهندگی در قبرس مسیری پرریسک با چالشهای حقوقی، اجتماعی و اقتصادی است که اغلب به ناامیدی منجر میشود. به جای تحمل سختیها، مسیرهای قانونی مانند سرمایهگذاری در قبرس شمالی توصیه میشود که امنیت، رفاه و فرصتهای اقتصادی فراهم میکند. با حمایت متخصصان مانند موسسه مهاجرتی قبرس، مهاجرتی آرام و موفق تضمین میشود. انتخاب هوشمندانه امروز آیندهای روشن میسازد.
